Δευτέρα, 9 Αυγούστου 2010

7 Στημένες Δίκες που Έγραψαν την Ιστορία




1. «Ο Βασιλιάς πρέπει να πεθάνει» (Λουδοβίκος 16ος, Γαλλία, 1793)


Η Ευρώπη μπορεί να ανατρίχιασε όταν ο Λουδοβίκος 16ος οδηγήθηκε στην
γκιλοτίνα, αλλά στην πραγματικότητα οι Γάλλοι επαναστάτες δεν έκαναν
τίποτα διαφορετικό από αυτό που είχαν κάνει οι Άγγλοι γείτονές τους ενάμιση
αιώνα πριν με τον Κάρολο Ι. Η Γαλλική Επανάσταση ήρθε για να πατάξει το
παλιό απολυταρχικό καθεστώς και να φέρει τις νέες καθολικές και
δημοκρατικές αξίες. Και αυτό θα μπορούσε να επιτευχθεί μόνο με την
καταδίκη του προσώπου που συγκέντρωνε επάνω του όλες τις παλιές αξίες της
μοναρχίας.
Ο Βασιλιάς, λοιπόν, έπρεπε να θανατωθεί, όχι τόσο λόγω της
αρνητικής πολιτικής του δράσης, αλλά ως μία συμβολική φιγούρα του
«καταραμένου» παρελθόντος που πρέπει να χαθεί για πάντα. "Ο Λουδοβίκος
Καπέτος πρέπει να πεθάνει για να σωθεί η χώρα", είπε άλλωστε ο ηγέτης της
Γαλλικής Επανάστασης Ροβεσπιέρος…


2. «Η παραδειγματική τιμωρία κρίνεται απαραίτητη», Ελλάδα, 1922

Η επαναστατική κυβέρνηση του Ελευθέριου Βενιζέλου έθεσε τους
θεωρούμενους ως υπεύθυνους για την μικρασιατική καταστροφή σε δίκη το
1922. Ποια όμως ήταν η ουσιαστική αιτία αυτής της δίκης; Η αγνή επιθυμία
για την απονομή δικαιοσύνης ή μήπως η συνειδητοποίηση ότι μόνο με την
καταδίκη αυτών των κατηγορουμένων θα ισχυροποιηθεί η θέση του Βενιζέλου
και η Επανάσταση; Όπως φαίνεται, η επαναστατική επιτροπή το δήλωσε
καθαρά: «Η Επανάσταση προϋποθέτει ενότητα, αλλά η ενότητα αυτή θα είναι
ανήθικη, αν παραβλέψει τους υπευθύνους και μπερδέψει τους αθώους με τους
ενόχους. Γι’ αυτό η παραδειγματική τιμωρία των εχθρών της χώρας κρίνεται
απαραίτητη.»
Έτσι, στη δίκη ενώπιον του έκτακτου στρατοδικείου παραπέμφθηκαν
οι: Δημήτριος Γούναρης, πρώην πρωθυπουργός, Γεώργιος Χατζανέστης,
διοικητής του στρατού, Νικόλαος Στράτος και Πέτρος Πρωτοπαπαδάκης,
πρώην πρωθυπουργοί, Νικόλαος Θεοτόκης και Γεώργιος Μπαλτατζής,
υπουργοί της κυβέρνησης Γούναρη, Μιχαήλ Γούδας, υποναύαρχος και πρώην
υπουργός και Ξενοφών Στρατηγός, υποστράτηγος και πρώην υπουργός. Οι
πρώτοι έξι καταδικάστηκαν σε εκτέλεση, ενώ οι δύο τελευταίοι σε ισόβια
κάθειρξη.

3. Η Δίκη των Δικών (Νυρεμβέργη, 1945)

Στην πιο διάσημη δίκη όλων των εποχών, 24 μέλη του ναζιστικού κόμματος
και οκτώ ναζιστικές οργανώσεις κάθισαν στο εδώλιο, αποτελώντας ένα
αντιπροσωπευτικό δείγμα του ναζιστικού καθεστώτος.
Ωστόσο, η διαδικασία της δίκης παραμένει μέχρι και σήμερα
αμφιλεγόμενη, καθώς οι ηγέτες των Ναζί καταδικάστηκαν για «εγκλήματα
κατά της ειρήνης», μία κατηγορία που ακουγόταν για πρώτη φορά.
Εφαρμόστηκε δηλαδή ένας νόμος που δεν έχει προηγουμένως ψηφιστεί,
γεγονός που αντιβαίνει στη βασική αρχή της απονομής δικαιοσύνης.
Επιπλέον, καμία άλλη δίκη στην ιστορία δεν επανέλαβε αυτή την κατηγορία
και καμία δίκη αντίστοιχου βεληνεκούς δεν καταδίκασε τα εγκλήματα των
Σοβιετικών ηγετών ή ακόμα και του αμερικανικού κράτους μετ’ έπειτα. Έτσι,
οι Ναζιστές εισέπραξαν αυτό που τους άξιζε ηθικά, σε μία δίκη που έπασχε
νομικά, μία δίκη που καθορίστηκε από τους νικητές.

4. Η ελληνική Νυρεμβέργη (Ελλάδα, 1975)

Η παγκόσμια επιθυμία μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο για ένα νέο διεθνές
σύστημα που θα συντηρούσε την ειρήνη δεν κράτησε για πολύ. Τρεις
δεκαετίες αργότερα, οι Συνταγματάρχες επέβαλλαν την Χούντα στην Ελλάδα
από το 1967, μετά την εισβολή των Τούρκων στην Κύπρο, ως το 1974. Το
1975 οι πραξικοπηματίες οδηγήθηκαν σε δίκη με κατηγορίες για έσχατη
προδοσία και στάση. Οι πρωτεργάτες της Χούντας Γεώργιος Παπαδόπουλος,
Στυλιανός Παττακός και Νικόλαος Μακαρέζος καταδικάστηκαν σε θάνατο,
ποινή που μετατράπηκε σε ισόβια κάθειρξη.
Η συσσωρευμένη οργή του λαού που καλλιεργήθηκε τα τελευταία
χρόνια, αλλά και κατά την επανάσταση του Πολυτεχνείου, έπρεπε απαραίτητα
να εκτονωθεί και ο καλύτερος τρόπος για αυτό ήταν η –αναμενόμενη-
καταδίκη των Συνταγματαρχών. «Θα λογοδοτήσω μόνο στην ιστορία και στον
ελληνικό λαό» είπε ο πρωτεργάτης του πραξικοπήματος, Γεώργιος
Παπαδόπουλος στη δίκη, ενώ ο πρόεδρος του δικαστηρίου, Ιωάννης
Ντεγιάννης, απάντησε: «Νομίζετε ότι η ιστορία απουσιάζει από αυτή την
αίθουσα;»

5. Μία δίκη σε απευθείας μετάδοση (Ρουμανία, 1989)


Η καταδίκη του ηγέτη της Ρουμανίας Νικολάε Τσαουσέσκου και της συζύγου
του, ήταν το δραματικό αποκορύφωμα μίας σειράς από πτώσεις των
κομμουνιστών ηγετών σε όλη την ανατολική Ευρώπη το 1989. Πρωτύτερα, ο
Τσαουσέσκου είχε ήδη αντιληφθεί τι επρόκειτο να συμβεί και είπε πως «ό, τι
συμβαίνει τώρα στη Γερμανία, τη Τσεχοσλοβακία και τη Βουλγαρία και λίγο
πριν στην Πολωνία και την Ουγγαρία, οργανώθηκε από την Σοβιετική Ένωση
με τη βοήθεια των Αμερικανών και της Δύσης.»
Η δίκη και η εκτέλεση του στις 25 Δεκεμβρίου του 1989, συνδύαζε
όλα τα τυπικά χαρακτηριστικά των δικών αρχηγών κρατών: μία βίαιη
επανάσταση, μία «εξαγνιστική» δίκη και μία γρήγορη, κτηνώδη εκτέλεση. Το
γεγονός έλαβε επιπλέον τη μεγαλύτερη δυνατή δημοσιότητα, αφού
προβλήθηκε σε ζωντανή μετάδοση στην τηλεόραση, τη στιγμή που όλος ο
δυτικός κόσμος γιόρταζε στο σπίτι του τα Χριστούγεννα.

6. Η επιταγή του Νέου Κόσμου, Γιουγκοσλαβία, 2002

Ο πρώην γιουγκοσλάβος πρόεδρος Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς αντιμετώπισε το
2002 στο Διεθνές Δικαστήριο Εγκλημάτων Πολέμου στη Χάγη,
κατηγορητήρια για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας που διαπράχθηκαν στο
Κοσσυφοπέδιο, στην Κροατία και τη Βοσνία. Ως μία μισητή φιγούρα για τη
Δύση, ο Μιλόσεβιτς θεωρήθηκε υπεύθυνος για όλες τις συμφορές των
Βαλκανίων κατά τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας και αποκαλέστηκε
εθνικιστής, ρατσιστής και εγκληματίας πολέμου.
Ωστόσο, φάνηκε πως οι παλιές αρχές της δίκης της Νυρεμβέργης ότι
το να ξεκινάς πόλεμο είναι το ύστατο διεθνές έγκλημα αντικαταστάθηκαν σε
αυτή την περίπτωση από τις νέες επιταγές που έφεραν οι δράσεις του ΝΑΤΟ:
ότι ο πόλεμος μπορεί να αποτελέσει ένα «όργανο ηθικοποίησης» για κράτη
που διαπράττουν καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Έτσι, με τη δίκη
του Μιλόσεβιτς εξασφαλίστηκε η νομιμοποίηση του βομβαρδισμού του
ΝΑΤΟ εναντίον της Γιουγκοσλαβίας σαν ένας πόλεμος-αντίποινο στις
εγκληματικές ενέργειες του Μιλόσεβιτς και όχι ως ένας επιθετικός πόλεμος.

7. Το αποτέλεσμα ενός παράνομου πολέμου, Ιράκ, 2005


Η αμερικανική εισβολή στο Ιράκ το 2003 αποτελεί την πιο επίμαχη πολιτική
απόφαση της σύγχρονης ιστορίας, αφού θεωρήθηκε παράνομη ακόμα και από
τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών. Οι τρεις δίκες του ηγέτη της χώρας Σαντάμ
Χουσεΐν για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας αποτελούσε σημαντικό μέρος
του αμερικανικού προγράμματος για την αλλαγή του καθεστώτος στο Ιράκ. Οι
ιρακινοί νόμοι έπαψαν άμεσα να ισχύουν, όλοι οι κυβερνητικοί παράγοντες
έχασαν τη θέση τους και ορίστηκε μία «ειδική» δικαστική επιτροπή ως
υπεύθυνη για τις δίκες. Επιβεβαιώθηκε έτσι ότι το σύστημα απονομής
δικαιοσύνης θα αποτελούνταν μόνο από εχθρούς του Χουσεΐν και ότι το νέο
καθεστώς θα ελέγχεται πλήρως από τους Αμερικανούς.
Η όλη διαδικασία είχε τόσο σοβαρά νομικά λάθη ώστε μία δίκαιη δίκη
ήταν ακατόρθωτη. Η διεθνής οργάνωση Παρατηρητήριο Ανθρώπινων
Δικαιωμάτων (Human Rights Watch) δήλωσε σε έκθεσή της σχετικά με τις
δίκες του Χουσεΐν πως «διακυβεύεται όχι μόνο η δικαιοσύνη για εκατοντάδες
χιλιάδες θύματα αλλά, όπως και στη Νυρεμβέργη, η ίδια η καταγραφή της
ιστορίας.»

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου